Cây biết "nói chuyện, gửi tin nhắn" không khác con người

Thực vật có khả năng giao tiếp, trao đổi thông tin với nhau để sinh tồn theo những “ngôn ngữ” đặc biệt mà con người không hề có như tiết hóa chất vào không khí, gửi tín hiệu qua côn trùng….

Đó là kết luận của rất nhiều nghiên cứu khoa học bắt đầu từ những năm 1980 với hai nghiên cứu được xuất bản năm 1983. Hai nghiên cứu này đã chứng minh cây liễu, cây dương và cây phong đường có thể “cảnh báo” cho nhau về các cuộc tấn công của côn trùng.

Chúng giao tiếp với nhau bằng cách tiết ra những hóa chất để đẩy lùi các con côn trùng. Những cây còn lại nhờ vậy mà có thể biết được tình trạng của các cây bên cạnh để phản ứng lại tương tự. Như thế giao tiếp của các loài cây không khác gì với quá trình gửi, nhận và giải thích tin nhắn ở con người.

Nhà sinh thái học Richard Karban đang nghiên cứu khả năng giao tiếp của cây ngải bụi

Lập tức những phân tích này bị chỉ trích. Nhưng hàng loạt nghiên cứu nghiêm túc sau đấy đã kiểm nghiệm lại. Thậm chí một số nghiên cứu còn xác nhận cây cối có thể phát hiện tín hiệu trong không khí bằng cách tiết hóa chất hoặc thông qua cơ thể của loài vật thứ ba. Nhà sinh thái học Martin Heil tại Viện Nghiên cứu Mexico cho biết: “có những bằng chứng khẳng định cây có thể cảm nhận được các chất dễ bay hơi để có thể hình thành phản ứng thích hợp với đồng loại của nó”.

Tiếp theo đấy nghiên cứu về cây ngải đắng bụi của Đại học bang Washington năm 1990 cho thấy, cây bụi này sản xuất ra một lượng hóa chất hữu cơ methyl jasmonate trong không khí có thể chống côn trùng ăn cỏ. Chất này được phóng ra không khí như để cảnh báo các cây lân cận có nguy hiểm.

Thí nghiệm ở cây đậu, cà chua còn phát hiện những cây thực vật này tạo ra chất ức chế proteinase làm vỡ hệ tiêu hóa của sâu bọ. Thậm chí khi cắt bớt lá cây bụi cây ngải đắng để bắt chước những vết thương tương tự như sâu răng nhọn ăn lá gây ra thì các cây này cũng sản xuất methyl jasmonate và các hóa chất khác trong không khí khiến các cây thuốc lá ở gần đó cũng tiết ra chất oxidase enzyme polyphenol để phòng thủ.

Tuy còn nhiều tranh cãi trong quan niệm về khả năng “nói chuyện”, “giao tiếp” của thực vật theo cách hiểu ngôn ngữ như của con người nhưng điều đáng nói ở chỗ: Khả năng thực vật thường xuyên chia sẻ thông tin với nhau có thể đem lại ý nghĩa nâng cao sức đề kháng sâu bệnh cho cây trồng. Người nông nhờ đó có thể chủ động tác động vào cây trồng để tạo ra phản ứng chống sâu bệnh một cách tích cực.

Theo Dân Việt

Read More

Những thói quen ngủ dị thường ở động vật

Một bộ phim tài liệu mới đã hé lộ, động vật cũng có những thói quen ngủ kỳ dị, chẳng hạn như cá heo vừa bơi, vừa ngủ với một nửa não ở trạng thái tỉnh thức hay một số loài chim an giấc với một mắt nhắm, một mắt mở...

Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu giấc ngủ của các động vật khác nhau trong một nỗ lực nhằm so sánh và tìm kiếm phương pháp chữa trị rối loạn giấc ngủ ở người. Họ đã sử dụng các camera công nghệ cao nhằm khám phá cách các con vật, từ gấu trúc đỏ tới cầy meerkat và heo vòi, trải qua một đêm ở vườn thú Bristol (Anh) như thế nào.

Nhóm nghiên cứu phát hiện, trong khi ngủ, cả người và một số động vật như bạch tuộc và mực đều cho thấy động tác động mắt nhanh, vốn gắn liền với việc ngủ sâu và các giấc mơ.

Cầy meerkat luôn nằm chồng lên nhau để ngủ và tai luôn vểnh lên để nghe ngóng tiếng động lạ. (Ảnh: Corbis)

Khi ngủ sâu, các con chó thậm chí vẫn sủa và kéo giật chân để chạy trong tư thế nằm, còn rái mỏ vịt mô phỏng cách giết các động vật giáp xác. Một con chó và mèo đã được camera quay lại cảnh đang đi mộng du trong khi ngủ.

Nhóm nghiên cứu khám phá thêm rằng, giấc ngủ của mỗi động vật chịu ảnh hưởng từ khả năng sinh tồn của chúng trong môi trường. Các động vật nhiều khả năng trở thành con mồi nhất, sẽ ngủ ít hơn những động vật khác ở đầu chuỗi thức ăn.

Chẳng hạn như, các con cầy meerkat có thói quen nằm chồng lên nhau trong tổ để ngủ, với một tai luôn vểnh lên để nghe ngóng nguy hiểm. Trong đó, nữ chúa trong đàn sẽ nằm ở giữa và có giấc ngủ sâu nhất. Các con cầy giữ vị trí lính gác sẽ nằm ngủ ở phía ngoài và luôn thức giấc đầu tiên nếu có bất kỳ tiếng động nào.

Một số loài chim, chẳng hạn như chim hồng hạc, lại có kiểu ngủ một mắt nhắm, một mắt mở để luôn đề phòng các động vật săn mồi về đêm. Trong khi đó, các con chuột sóc vàng lại có biệt tài giữ thăng bằng trên một cành cây trong khi ngủ và bất kỳ cử động nhỏ nhất nào cũng khiến chúng thức dậy ngay tức khắc.

Để luôn giữ trạng thái cảnh giác, loài khỉ baboon Papio papio châu Phi có tư thế ngủ trên gót chân kỳ khôi, khiến chúng khó ngủ sâu được.

Hai bán cầu não của cá heo thay phên nhau tỉnh thức để chúng vẫn có thể bơi và hít thở trong khi ngủ. (Ảnh: Corbis)

Một số động vật biển, chẳng hạn như cá heo cũng có thói quen ngủ khá dị thường. Cá heo sẽ để hai bán cầu não thay phiên nhau tỉnh thức để chúng vẫn có thể bơi và hít thở trong khi ngủ.

Các nhà nghiên cứu nhận định, thời lượng ngủ của động vật cũng phụ thuộc vào tốc độ trao đổi chất của chúng. Các động vật nhỏ hơn có xu hướng cần ngủ nhiều hơn, ngoại trừ một số "thợ săn" hàng đầu, to lớn như sư tử, vốn ngủ tới hơn 8 tiếng/ngày.

Những động vật ăn cỏ như hươu cao cổ và bò dành nhiều thời gian cho việc ăn tới mức, chúng chẳng còn mấy thời gian cho việc ngủ. Chẳng hạn như, hươu cao cổ thường ngủ chỉ 2 tiếng đồng hồ mỗi đêm và có thể thức trắng nhiều tuần mà không hề hấn gì.

Toàn bộ kết quả khám phá đã được sử dụng để xây dựng một bộ phim tài liệu mới, sắp phát sóng trên kênh BBC.

Theo Vietnamnet, The Times, Daily Mail

Read More

Những hiện tượng kỳ lạ trên đại dương

Hoa băng trên biển, thủy triều đỏ, băng trôi nhiều sọc màu sắc hay xoáy nước băng là những hiện tượng tự nhiên kỳ lạ xuất hiện trên các đại dương.

Băng trôi có sọc nhiều màu sắc

Tùy vào từng đại dương và khu vực của khối băng trôi mà nhiệt độ và đặc tính của chúng thường khác nhau. Hiện tượng thú vị này xuất hiện ở các vùng nước lạnh và đóng băng gần Nam Cực. Những tảng băng sọc được hình thành do những núi băng xanh và trắng va chạm, một phần của núi băng vỡ ra và tan chảy vào nhau, sau đó đóng băng một lần nữa tạo thành khối băng trôi. Trong quá trình đóng băng, các tạp chất và hạt chất lỏng lẫn vào khiến những khối băng có những lớp màu khác nhau.

oáy nước

Xoáy nước là một hiện tượng nguy hiểm trên đại dương. Đây thực chất là một xoáy nước rộng có sức hủy diệt lớn, nhanh chóng hút bất cứ thứ gì xuất hiện trong vùng lân cận. Thời tiết là một nhân tố quyết định lực và tốc độ của xoáy nước. Có nhiều truyền thuyết cho rằng, các xoáy nước sẽ ngay lập tức nhấn chìm mọi thứ xuống đáy đại dương, tuy nhiên các nhà khoa học lại phủ định giả thiết này.

Thủy triều đỏ

Thủy triều đỏ hình thành do sự phát triển mạnh mẽ của tảo độc. Tảo sẽ sản sinh ra chất độc và các thành tố có hại cho động vật biển, cá, chim và cả con người. Một trong những đợt thủy triều đỏ được biết đến nhiều nhất thường xuất hiện vào mùa hè hàng năm dọc bờ biển vịnh Florida, Mỹ.

Xoáy nước băng

Xoáy nước băng hình thành khi nước giàu muối được tách ra khỏi các tảng băng trên biển, sau đó lắng đọng lại và tạo ra một loại băng với hình dáng độc đáo. Nhiệt độ cực thấp là điều kiện cần để tạo ra những xoáy nước băng nên hiện tượng này chỉ xảy ra trong các vùng nước băng giá xung quanh Bắc Cực và Nam Cực. Xoáy nước băng có sức tàn phá khủng khiếp đối với các sinh vật biển ở nơi chúng xuất hiện. Sao biển, cá và cả tảo biển đều chết hoặc đóng băng khi tiếp xúc với xoáy nước băng.

Hoa băng

Những bông hoa băng được hình thành trên biển băng trẻ ở các vùng biển lạnh. Hoa băng chỉ hình thành trong điều kiện lạnh và ít gió. Các cụm băng có đường kính 4 cm và thường có hình dạng của một bông hoa. Vì được hình thành từ nước biển, nên các bông hoa băng đều kết tinh hàm lượng muối cao.

Con sóng dài nhất thế giới

Con sóng dài nhất hay còn gọi là Pororoca, xuất hiện ở sông Amazon thuộc địa phận Brazil. Hiện tượng này chỉ xuất hiện 2 năm 1 lần, vào khoảng giữa tháng hai và tháng ba. Thủy triều đi qua vùng nước nông ở cửa sông sẽ tạo thành những con sóng cao đến 6m, kéo dài tới nửa giờ trước khi xô bờ và quét sạch mọi thứ trên đường đi - từ nhà cửa, cây cối đến các loài động vật.

Sóng tử thần

Sóng tử thần hay còn gọi là sóng độc. Những cơn sóng này thường xuất hiện bất ngờ mà không có dấu hiệu báo trước. Sóng khổng lồ có thể đạt chiều cao tới 40 m thường xuất hiện ở các vùng biển xa bờ. Sóng tử thần là mối nguy hiểm không thể lường trước đối với các loại tàu thuyền đi lại trên biển.

Nước biển hai màu

Khi hai dòng thủy triều gặp nhau ở một điểm là Skagen, Đan Mạch,nước biển sẽ có hai màu sắc đậm nhạt khác nhau. Do có mật độ và tỷ trọng khác nhau nên hai dòng thủy triều đối đầu nhau, nhưng không bao giờ hòa làm một.

Phát quang sinh học

Phát quang sinh học xuất hiện khi ánh sáng phát ra từ một sinh vật sống kết hợp với oxy trong không khí gây ra các phản ứng hóa học. Hiện tượng này làm cho toàn bộ đại dương lung linh như được thắp sáng.

Milky Sea

Hiện tượng này diễn ra ở Ấn Độ Dương. Tương tự như phát quang sinh học, đây là hiện tượng phát sáng trên đại dương nhưng với các ánh sáng có màu sữa, tạo thành hình ảnh như dải ngân hà. Nguyên nhân của sự hiện tượng này là do một loại vi khuẩn biến nước biển thành màu xanh, nhưng trong mắt người thì chúng vẫn mang màu sắc lấp lánh của “dải ngân hà”

Theo VNE (Toptenz)

Read More

Sinh vật khác thường dưới biển ở rãnh New Hebrides

Các nhà nghiên cứu của trường Đại học Aberdeen (Scotland) đã tìm ra những sinh vật biển khác thường khi đang thám hiểm rãnh New Hebrides ở nam Thái Bình Dương năm 2013.

Những con cá có hình dạng giống lươn và những con tôm màu đỏ tươi chiếm phần lớn dân số động vật ở đây mặc dù chúng hiếm khi xuất hiện ở những khe rãnh khác dưới biển.

Cái nhìn đầu tiên ở vùng nước tối

Những con cá lươn lớn đang đớp mồi. Bức ảnh được chụp ở độ sâu 6.000m so với mặt biển

Một con lươn răng mũi tên bắt được dưới khe rãnh

Những con cá lươn lớn và tôm tranh mồi. Cá lươn là một loài cá dưới biển có thể dài tới 1m

Cuộc sống dưới đáy biển

Đội thám hiểm bên cạnh một máy thăm dò đáy biển

Theo http://www.khoahoc.com.vn/

Read More

Khác nhau giữa các vì sao so với Trái Đất về kích cỡ

- Bán kính sao Hỏa là 3395 km,Trái Đất là 6378 km.Vậy về bán kính (hay đuòng kính) Trái Đất lớn hơn sao Hỏa 1,88 lần. Nhưng xét về diện tích bề mạt thì TĐ lớn hơn 1,88^2=3,53 lần, còn so về thể tích thì TĐ gấp 1,88^3=6,64 lần. 
- Bán kính (BK) sao Thủy là 2430 km,(=0,38 BKTĐ). 
- BK sao Kim là 6060 km (=0,95 BKTĐ). 
- BK sao Mộc khoảng 71300 km (hon 11 lần BKTĐ). 
- BK sao Thổ khoảng 60000 km (=9,4 lần BKTĐ). 
- BK sao Thiên vương là 25500 km (= 4 lần BKTĐ). 
- BK sao Hải vương là 25000 km (=3,9 lần BKTĐ). Đó là chỉ so về bán kính, nếu so về diện tích thì phải bình phương lên, còn so thể tích phải lập phương lên.Ví dụ thể tich sao Mộc gấp hon 1331 lần Trái Đất,còn thể tích sao Thiên vương cũng gấp 64 lần Trái Đất

Read More

Khác nhau: Chọn kính khúc xạ hay phản xạ

Đây là câu hỏi rất nhiều bạn thắc mắc khi có ý định mua hoặc tự làm một chiếc kính để phục vụ quan sát, thỏa mãn niềm đam mê của mình. 

Các bạn hầu như phân vân chọn lựa giữa 2 loại kính này và hầu hết ưu ái cho kính phản xạ nhiều hơn. Lý do nhiều người đưa ra là do gương có đường kính lớn -> độ phóng đại hữu dụng lớn và hình ảnh thu được sáng rõ. Một lí do rất thuyết phục phải không. Vậy mời các bạn tham khảo bài viết sau để xem xem loại kính nào phù hợp với bản thân nhất nhé.

Điêu đầu tiên, hãy hiểu căn bản mục đích của vật kính là gì. Nó có nhiệm vụ tạo ra ảnh, tạo ra ảnh một vật thể ở xa vô cùng về ngay trước mắt. 

Như vậy vật kính làm từ cái gì không quan trọng, điều chúng ra quan tâm là ảnh tạo ra phải thật sắc nét, độ tương phản tốt, màu sắc đẹp, độ phân giải ảnh cao. Ở đây, chúng ta động chạm đến một khái niệm khá lạ - độ phân giải của ảnh. Chắc hẳn ai cũng biết độ phân giải của máy ảnh số, 12 chấm sẽ đẹp hơn 8 chấm. 

Đó là suy nghĩ của rất nhiều người. Mình xin nói thêm đó là độ phân giải của cảm biến chứ không phải độ phân giải của ảnh. Nó chỉ là khả năng phân chia bức ảnh ra thành rất rất nhiều phần nhỏ. Nhưng đó mới chỉ là một phần của vấn đề. Bạn hãy tưởng tượng nếu bản thân bức ảnh đã mờ, nhòe, xấu thì việc phân chia bức ảnh đó ra rất nhiều phân nhỏ có ý nghĩa gì đâu. Quan tâm cái sau làm gì trong khi cái trước đã không tốt. Thật may là thiên nhiên đã ban tặng cho ta một cảm biến " Mắt" vô cùng xịn. Nên giờ ta chỉ cần quan tâm đến cái phía trước thôi. 

Ảnh của một điểm sáng qua vật kính sẽ là một đốm tròn mờ. Như vậy, nếu cái đóm tròn đó càng nhỏ thì độ sắc nét của nó càng cao, ta nói ảnh có độ phân giải cao. Độ phân giải được quyết định bởi độ chính xác về quang học của vật kính và đường kính của nó. 

Trước tiên, mình xin không nói đến thị kính ở đây, nó là cả một mảng rộng mà ta không thể bàn trong đây được. Bây giờ, chúng ta hãy cùng so sánh 2 loại kính này. 

Đặt vật kính tiêu sắc và gương lên bàn cân. Gương nặng  hơn  

đùa thôi: Mình so sánh trong điều kiện vật kính tiêu sắc và gương đều có chất lượng tốt nhé. 

Với một vật kính tiêu sắc, ta nhận được gì nào:

+ Đường đi của tia sáng tương đối tốt, các tia sáng được bẻ, khống chế tốt.

+ Các hiện tượng sắc sai, cầu sai, coma, loạn thị... được khắc phục đi đáng kể.

+ Sự thất thoát ánh sáng được khống chế ổn , chất lượng ảnh tốt hơn so với gương về các tiêu chí: độ sắc nét, độ tương phản, màu sắc...

Còn với một chiếc gương phản xạ thì sao:

+ Sự phản xạ ánh sáng tốt. 

+ Độ mở lớn, ảnh thu được khá hơn vật kính tiêu sắc trên tiêu chí độ sáng và độ phân giải.

+ Đa dạng về tiêu cự, đường kính và hơn hết là nó dễ mài hơn so với vật kính tiêu sắc.

+ Sắc sai không có, các quang sai sắc cũng được giảm thiểu nhiều nếu chất lượng quang học của gương đạt kĩ thuật.

Trên đây, mình đã nói xong về vật kính, cái cực kì quan trọng của kính thiên văn. Giờ ta hãy so sánh về kết cấu nhé: 

Kính khúc xạ: 

+ Cố định vật kính đơn giản, cả hệ thống đồng trục dễ dàng, làm đơn giản.

+ Dễ sử dụng, vận hành, bắt mục tiêu nhanh gọn. 

+ Gọn nhẹ, mang vác dễ. Đôi khi chính vì nhẹ quá nên dễ bị rung lắc trong quá trình sử dụng.

+ Do vật kính được bắt chết vào ống nên nếu bị lệch trục thì khó để cân chỉnh lại.

Kính phản xạ: 

+ Khó làm hơn, các chi tiết cấu thành cũng phức tạp hơn.

+ Đòi hỏi về độ đồng trục cao do ánh sáng bị phản xạ 2 lần, cho nên nếu lệch 1 góc nhỏ thì sẽ bị nhân 4 góc đó lên đó. 

+ Nặng nề, cồng kềnh đặc biệt là với các kính tiêu cự dài.

+ Sử dụng cũng không khó hơn kính khúc xạ là mấy. 

+ Chính sự nặng nề của nó lại đem lại sự chắc chắn, vững chãi khi sử dụng. 

So sánh về giá thành: 

Vật kính tiêu sắc thì khá ít sự lựa chọn và giá cả tăng theo cấp số nhân khi đường kính tăng:

D60 -165k

D70 - gần 300k

D90 - hơn 1 triệu.

Hầu như là chúng ta phải mua chứ rất khó để tự mài. Trừ những ai có tay nghề cao. 

Gương cũng vậy nhưng đa dạng hơn. 

D114 - khoảng 400k

D150 - Khoảng 650k 

Gương to hơn thì tự mài mới có và giá cũng khá chát.

Chi phí cho những linh kiện để lắp ráp kính thì kính phản xạ sẽ đắt hơn vài phần so với khúc xạ. Nhưng giá thành làm một kính khúc xạ D70 và phản xạ D150 không chênh nhau nhiều lắm. Nếu không tính thị kính thì giá kính D70 trên dưới 1 triệu, và 150 là 1,5 triệu. 

Đi đến kết luận:

Kính khúc xạ dành cho nhưng ai đòi hỏi chất lượng hình ảnh tốt, không chạy theo độ phóng đại lớn. Ưa thích sự nhỏ gọn, tiện lợi và có hầu bao eo hẹp . Những kính khúc xạ loại to như D90 trở đi, mình không đề cập vì giá nó khá đắt. 

Kính phản xạ dành cho những ai thích quan sát với độ phóng đại lớn ( quan sát hành tinh ), quan sát các vật thể tối ( tinh vân ). Đã có hiểu biết về kính. Ưa thích sự chắc chắn - không đòi hỏi quá cao về chất lượng hình ảnh và thích hầm hố một 

 Theo http://thienvanhanoi.org/

Read More

Newton & Einstein: Ai lớn hơn?

Như người ta vẫn nói, mọi sự so sánh đều khập khiễng, hay như ông Peter May Chủ tịch Royal Society, người mở ra cuộc bầu chọn ai hơn ai giữa Newton và Einstein đã phát biểu: “… so sánh giữa Newton và Einstein chẳng khác nào so sánh giữa quả táo và quả cam…”. Câu nói đó hàm nghĩa rằng: quả táo và quả cam khác nhau về chủng loại thì làm sao có thể so sánh? Đã khập khiễng sao người ta vẫn cứ so sánh? Câu hỏi đó dẫn đến một sự thật vô cùng chắc chắn rằng nhân loại không bao giờ tránh được phép so sánh nhằm tìm ra các giá trị cao hay thấp.

Read More