Sự khác nhau giữa thực dân kiểu mới và kiểu cũ

Chế độ thực dân kiểu cũ xuất phát từ Anh, Pháp, Tây ban nha và Bồ Đào Nha. Mục tiêu của chúng là chiếm hữu các quốc gia khác làm thuộc địa, chiếm hữu người dân của nước khác làm nô lệ, làm tay sai cho mình, phục vụ lợi ích kinh tế và quân sự của quốc gia mẫu quốc. 

Lấy ví dụ: Pháp chiếm VN và bắt người dân VN trồng các loại cây Pháp cần, sản xuất các sản phẩm Pháp cần và khi xảy ra chiến tranh thì chúng huy động người VN ra chiến trường với trang thiết bị thô sơ (có khi còn không có) để làm bia đỡ đạn cho binh lính người Pháp. Chế độ thực dân kiểu cũ lộ rất rõ bản chất thông qua các hành động của chúng như đánh chiếm, cai trị trực tiếp, sử dụng vũ lực và đàn áp người dân đấu tranh...

Trung Quốc được cho là thực dân mới ở Châu Phi

 
Chủ nghĩa thực dân kiểu mới thì khác. Chúng xâm chiếm nước người nhưng không trực tiếp mà thông qua viện trợ vũ khí, viện trợ quân sự, viện trợ kinh tế. Bề ngoài thì các nước bị xâm chiếm chẳng có vẻ gì là bị lệ thuộc cả vì vẫn có bộ máy hành chính riêng, có các cơ quan chức năng riêng biệt như một nhà nước độc lập. Tuy nhiên, ẩn sau đó là bàn tay của nước mẫu quốc. Điều này thể hiện rất rõ trong chiến tranh VN của Mỹ. 

Chúng xây dựng nên chính quyền Sài Gòn và đứng đằng sau tháo túng. Chỉ huy trực tiếp là người đứng đầu đại sứ quán của Mỹ tại SG, và đằng sau là bàn tay ẩn của tổng thống Mỹ. Một ví dụ để minh chứng: Khi Diệm (người được Mỹ đưa lên làm tổng thống cái gọi là nền cộng hoà đầu tiên của VN) đã vững mạnh và bắt đầu có ý kiến riêng, không nghe theo lời người Mỹ, Mỹ đã kích động để các vị tướng dưới quyền của ông ta làm dảo chính và lên nắm quyền. Nhưng cái thể chế đó cũng trầy trật mãi đến khi Mỹ chọn được Thiệu thì mới tạm yên bởi vì không còn chọn ai hơn được nữa và quan trọng nhất là Thiệu biết nghe lời). Bởi vậy, nhìn bề ngoài thì VNCH là một quốc gia riêng biệt (có tổng thống, có quốc hội) nhưng thực chất chỉ là con rối của Mỹ giật dây, điều mà chính Thiệu sau này cũng phải thừa nhận: "Người Mỹ chỉ đâu chúng tôi đánh đó, cho bao nhiêu tiền đánh bấy nhiêu..."
Tổng hợp lại, CN thực dân kiểu cũ khác kiểu mới ở cách thức tiến hành, ở phương thức sử dụng và thủ đoạn sử dụng. Kiểu cũ thì công khai còn kiểu mới thì ẩn mặt. Tuy nhiên, tất cả cũng chỉ vì lợi ích của nước làm chủ cái nước bị xâm chiếm đó thôi.

Read More

Ông Dương Trung Quốc nói về sự khác biệt giữa Võ Nguyên Giáp và Napoléon

Sáng 23/8/2013, trong cuộc giao lưu trực tuyến với các vị tướng lĩnh, các nhà nghiên cứu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ông Dương Trung Quốc đã có nhiều nhận định sắc sảo.

Nguyễn Minh Khanh - Nam 27 tuổi

Thưa nhà sử học Dương Trung Quốc, nếu chỉ nói ngắn gọn 3 điều làm nên tên tuổi Tướng Giáp thì đó là những điều gì?

Nhà nghiên cứu lịch sử Dương Trung Quốc:

Ba điều? Tại sao không phải là 1 điều hay nhiều điều? Riêng tôi thấy ở Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một con người có học, biết phát huy được những hiểu biết về quá khứ (ông thầy dạy sử), lại sớm tiếp cận được những tri thức hiện đại (một cử nhân luật) và đương nhiên, cái làm nên sự nghiệp của ông chính là cái thời đại mà ông được sống, được trải nghiệm cùng với thế hệ của mình, trong đó nổi bật là ảnh hưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trịnh Xuân Tuân - Nam 26 tuổi

Qua một số cuốn sách, cháu được biết, Đại tướng Võ Nguyên Giáp rất thần tượng Napoleon. Thưa bác Dương Trung Quốc, chiến thuật quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Napoléon có nhiều nét tương đồng không ạ?

Nhà nghiên cứu lịch sử Dương Trung Quốc:

Tôi chưa đọc ở đâu thấy Đại tướng coi Napoleon là một thần tượng nhưng ông nghiên cứu rất kỹ về nhân vật lịch sử này khi còn là một sinh viên luật hay là ông thầy dạy sử. Tài năng quân sự của Napoleon thì cả thế giới đều biết nhưng sự khác biệt nhất giữa Napoléon và Võ Nguyên Giáp là một bên là viên tướng của những cuộc viễn chinh xâm lược, còn một bên là một vị tướng của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc của mình.

Nhà nghiên cứu lịch sử Dương Trung Quốc trả lời câu hỏi của độc giả trong buổi GLTT

Lưu Thị Hoan - Nữ 60 tuổi

Có một chi tiết đặc biệt về Đại tướng Võ Nguyên Giáp là: Đại tướng chưa từng trải qua trường lớp đào tạo nào về quân sự, ngay cả lần Bác Hồ định cử sang Diên An, Trung Quốc học năm 1941 nhưng cũng phải hủy vì tình hình thế giới có nhiều biến đổi phải thay đổi sách lược. Ở góc độ nghiên cứu lịch sử, ông đã từng biết vị tướng lừng danh nào chưa từng qua trường lớp tương tự chưa, và theo ông thì thiên tài quân sự mà Đại tướng có được là do đâu?

Nhà nghiên cứu lịch sử Dương Trung Quốc:

Những đạo quân xâm lược thường là những đạo quân nhà nghề được đào tạo bài bản và những người chỉ huy cũng thường là những quân nhân chuyên nghiệp. Quân đội ta là quân đội nhân dân mà ngay khi mới thành lập Bác Hồ đã nhấn mạnh đến sức mạnh chính trị của nó gắn liền với mục tiêu chính nghĩa, cho nên tên gọi của tiền thân quân đội ta là Tuyên truyền Giải phóng quân.

Trong lực lượng vũ trang của ta thưở ban đầu cũng có một số người được đào tạo trong các trường quân sự hoặc của Pháp hay từ Trung Quốc nhưng về căn bản là những người hoạt động chính trị và trưởng thành nhờ đường lối chính trị đúng đắn và những trải nghiệm của thực tiễn. Có một chi tiết khi Bác đặt bí danh cho người đứng đầu lực lưỡng vũ trang là "Anh Văn", có lẽ cũng là lời nhắc nhở cái nguyên lý ấy. Nói như vậy không có nghĩa những tài năng quân sự như Võ Nguyên Giáp và nhiều vị tướng lĩnh khác chỉ là bản năng mà còn là kết quả của một quá trình học tập không ngừng từ những tri thức quân sự của ông cha ta, cũng như của thế giới.

Chúng ta biết rằng, khi cuộc kháng chiến chống Pháp mới bùng nổ, trong lực lượng vũ trang của chúng ta có những quân nhân người Nhật, những hàng binh của quân đội Pháp cũng giúp chúng ta nhiều kiến thức quân sự của một lực lượng vũ trang xuất thân hoàn toàn từ những người dân chưa bao giờ cầm súng. Cùng với quá trình xây dựng lực lượng tiến hành chiến tranh ngày càng chính quy hiện đại, tuy chúng ta có được đào tạo ở các trường quân sự của các nước xã hội chủ nghĩa, kể cả có sự hỗ trợ của các chuyên gia nước ngoài thì yếu tố quyết định vẫn là cách đánh của Việt Nam.

Trần Công Thành - Nam 29 tuổi

Đại tướng được liệt vào hàng 10 Danh Tướng xuất sắc nhất mọi thời đại do các nhà khoa học Quân Sự và các tướng lĩnh thế giới họp tại Luân Đôn bình chọn. Tài liệu nào ghi nhận việc này, và hiện giờ Việt Nam đã có tài liệu đó chưa vậy bác Dương Trung Quốc?

Nhà nghiên cứu lịch sử Dương Trung Quốc:

Ý kiến nói về sự bình chọn trên, cá nhân tôi chưa được tiếp cận nhưng trong nhiều cuốn sách gần đây của các nhà xuất bản lớn ở một số nước phương Tây (Anh, Mỹ) với chủ đề lựa chọn những vị tướng lừng danh nhất trong lịch sử (theo nhiều tiêu chí khác nhau) thì đều dành phần viết rất trân trọng về Đại tướng Võ Nguyên Giáp và dường như ông là người duy nhất còn sống.

Read More

Chuyện tránh thai của kĩ nữ Trung Hoa xưa có gì khác?

Chuyện phụ nữ xưa tránh thai như thế nào không có sách lịch sử nào ghi chép lại, điện ảnh lại càng không có miêu tả.

Do vậy, chuyện này đã gây nhiều tranh cãi trong dư luận. Một bộ phim do diễn viên Củng Lợi đóng có chi tiết “trước khi tiếp khách, cô uống một loại thuốc thì sẽ không thể có bầu được”. Loại thuốc này được sắc lên và uống. Nhưng thành phần của loại thuốc đó là gì thì không ai có thể kiểm chứng được.

Có người lại nói, nếu để xạ hương vào rốn phụ nữ sẽ tránh thai được. Trong sử sách có ghi lại chuyện 2 chị em Triệu Phi Yến và Triệu Hợp Đức được coi là những “Hồng Nhan Họa Thủy” có dùng cách này. Loại này được gọi là “Liễu Đỗ Thiếp”.

Khi dán miếng xạ hương này lên bụng sẽ làm mất khả năng thụ thai của phụ nữ. Nhưng “Liễu Đỗ Thiếp” này đã thất truyền.

Có người lại nói, nếu để xạ hương vào rốn phụ nữ sẽ tránh thai được.

Theo dân gian lưu truyền, Hoa Hồng Tây Tạng cũng là một bí quyết tránh thai từ cung đình truyền ra. Nếu Hoàng Đế không thích một cung nữ nào, sau khi được sủng hạnh sẽ sai thái giám bắt cung nữ này nằm xuống và dùng nước này để rửa sạch sẽ nơi nhạy cảm của phụ nữ để tránh thai. Nhưng để đo được độ tuyệt đối của nó thì không ai dám chắc.

Vi Tiểu Bảo chính là do một lần tránh thai thất bại mà được sinh ra. Thời xưa, có rất nhiều kĩ nữ sau khi hoàn lương đều không thể sinh con được nữa.

Do trong quá trình hành nghề hàng ngày đều phải uống loại thuốc gọi là Lương dược, thành phần có chứa xạ hương để tránh thai. Loại thuốc này hạn chế khả năng thụ thai hoặc làm phụ nữ mất luôn khả năng có con.

Theo dân gian lưu truyền, Hoa Hồng Tây Tạng cũng là một bí quyết tránh thai từ cung đình truyền ra.

Lịch sử cũng ghi chép lại một loại bao an toàn làm từ ruột động vật. Có sách nói là của dê, có sách lại nói bàng quan lợn, chính là “bao cao su” thời cổ. Nhưng theo ghi chép thực tế từ dã sử thì nó được làm từ ruột động vật, mà còn có cái tên rất hay là ‘mũ nhỏ Hà Lan’ (Hà Lan tiểu mạo). Người xưa cũng dùng da lưng cá để làm bao an toàn.

Trong bảo tàng hiện còn trưng bày bao tránh thai người xưa làm từ ruột cừu, xem ra cái này gần với công nghệ hiện đại nhất.
Họ cũng dùng cách uống thủy ngân để tránh thai, mặc dù thủy ngân rất độc nhưng uống 1 lượng nhỏ cũng không gây chết người.
Hiện nay, về vùng nông thôn phía Bắc, còn nhiều người già kể lại là hồi trẻ uống thủy ngân để phòng tránh thai, nhất định cách này đã gây ra nhiều tổn hại về sức khỏe. Ngày xưa, nhiều cô gái bị lừa uống trà có cho thủy ngân nhưng nói thành lô hội.

Họ cũng dùng cách uống thủy ngân để tránh thai, mặc dù thủy ngân rất độc nhưng uống 1 lượng nhỏ cũng không gây chết người.

Còn có một cách dân gian là ăn 7 cuống quả hồng đã nướng lên trong 7 ngày liên tiếp thì có thể tránh thai được 1 năm, nhưng trong năm đó nhất thiết không được ăn hồng mới có tác dụng. Nếu muốn có con lại thì lại ăn lại 7 cuống quả hồng.

Nghe thì có vẻ rất khó tin nhưng theo nghiên cứu của đông y thì cây hồng là một cây toàn thân có thể dùng làm nguyên liệu chữa bệnh. Cuống quả hồng thường ngiền ra dùng với Đinh Hương, nhân sâm có tác dung hạ hỏa, chữa nấc cụt.

Trong cuốn hồi kí của 1 kỹ nữ thời dân quốc cũng viết, trước khi tiếp khách đều được cho uống một loại thuốc có vị chua để tránh thai, cô nghe nói đó là bột từ cuống quả hồng.

Phụ nữ thời cổ đều dùng những loại thuốc có tính độc như thạch tín hoặc mã tiễn tử để tránh thai. Đây đều là thuốc độc gây chết người nhưng nếu dùng lượng nhỏ thì chỉ phá hủy bào thai trong bụng khiến phụ nữ suốt đời không thể có con. Đây cũng là cách tú bà hay bí mật cho cô nương trong kĩ viện uống.

Tuy là có nhiều hình thức tránh thai nhưng dù vậy, trong sử sách từ xưa cũng đã đề cập tới ‘bao cao su’ và cho tới tận ngày nay, biện pháp tránh thai này vẫn còn thông dụng.

Đó là một bằng chứng ghi nhận những sáng kiến trong lịch sử trong việc tránh thai còn lại tới tận ngày nay và được sự dụng một cách phổ biến. 

Read More

Lịch sử Ngày 8.3 - Quốc tế Phụ nữ

Sau hàng thế kỷ ngày 8.3 đã trở thành ngày trọng đại của một nửa dân số thế giới, ngày mà những món quá những lời yêu thương được gửi đến những người thân trong gia đình bà, mẹ, chị em hay các anh chàng không thể quên những quà tặng ý nghĩa với người yêu hay vợ. 

Chị em phụ nữ chúng ta hãy cùng nhau ôn lại lịch sử ngày Quốc tế phụ nữ 8/3.

Lịch sử ngày 8-3 bắt đầu từ phong trào nữ công nhân nước Mỹ. Cuối thế kỷ 19, chủ nghĩa tư bản ở Mỹ đã phát triển một cách mạnh mẽ. Nền kỹ nghệ đã thu hút nhiều phụ nữ và trẻ em vào các nhà máy, xí nghiệp. Nhưng bọn chủ tư bản trả lương rất rẻ mạt, giờ giấc làm việc không hạn định cốt sao thu được nhiều sản phẩm cho chúng. Căm phẫn trước sự bất công đó, ngày 8-3 năm 1899, nữ công nhân nước Mỹ đã đứng lên đấu tranh đòi tăng lương, giảm giờ làm. 

Phong trào bắt đầu từ nữ công nhân ngành dệt và ngành may tại hai thành phố Chi-ca-gô và Nữu Ước. Mặc dù bị bọn tư bản thẳng tay đàn áp, chị em vẫn đoàn kết chặt chẽ, bền bỉ đấu tranh buộc chúng phải nhượng bộ. Cuộc đấu tranh của nữ công nhân Mỹ đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào phụ nữ lao động trên thế giới, đặc biệt phụ nữ ở nước Đức, một nước có kỹ nghệ tiên tiến lúc bấy giờ. Trong phong trào đấu tranh giai cấp lúc đó đa xuất hiện hai nữ chiến sỹ lỗi lạc, đó là bà Cla-ra Zet-kin (Đức) và bà Rô-gia Lúc-xăm-bua (Ba Lan). Nhận thức được sự mạnh mẽ và đông đảo của lực lượng lao động nữ và sự cần thiết phải có tổ chức, phải có lãnh đạo để giành thắng lợi cho phong trào phụ nữ nên năm 1907, hai bà đã cùng phối hợp với bà Crup-xkai-a (vợ đồng chí Lê-nin) vận động thành lập Ban "Thư ký phụ nữ quốc tế". Bà Cla-ra Zet-kin được cử làm Bí thư.

Năm 1910, Đại hội phụ nữ quốc tế XHCN họp tại Cô-pen-ha-gen (Thủ đô nước Đan Mạch) đã quyết định lấy ngày 8-3 làm ngày "Quốc tế phụ nữ", ngày đoàn kết đấu tranh của phụ nữ với những khẩu hiệu:
- Ngày làm 8 giờ.
- Việc làm ngang nhau.
- Bảo vệ bà mẹ và trẻ em.

Từ đó ngày 8/3 trở thành ngày đấu tranh chung của phụ nữ lao động trên toàn thế giới, là biểu dương ý chí đấu tranh của phụ nữ khắp nơi trên thế giới đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ, hòa bình và tiến bộ xã hội; vì quyền lợi hạnh phúc của phụ nữ và nhi đồng.

Ở nước ta, vào ngày 8/3 còn là dịp kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng – hai vị nữ anh hùng dân tộc đầu tiên đã có công đánh đuổi giặc ngoại xâm, giữ nguyên bờ cõi, giang sơn đất Việt.

Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưng đã phất cờ khởi nghĩa. Lời hịch thiêng liêng “Đền nợ nước, trả thù nhà” đã nhận được sự hưởng ứng của các Lạc hầu, Lạc tướng, của những người yêu nước ở khắp các thị quận và đông đảo lực lượng là phụ nữ tham gia khởi nghĩa. Man Thiện (mẹ của Hai Bà Trưng), bà Lê Chân (Hải Phòng), bà Bát Màn (Thái Bình), bà Lê Thị Hoa (Thanh Hóa), bà Thánh Thiện (Hà Bắc)… ý chí kiên cường và lòng yêu nước của Hai Bà đã được đúc kết lại bằng những vần thơ bất hủ:

“Một xin rửa sạch nước thù
       Hai xin đem lại nghiệp xưa họ Hùng
       Ba kẻo oan ức lòng chồng
       Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này”.

Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng đã lan rộng khắp nơi. Trong một thời gian ngắn, dưới sự lãnh đạo tài tình của Hai Bà, nghĩa quân đã đập tan chính quyền đô hộ. Tên tướng đô hộ là Tô Định phải cải trang bằng cách cắt tóc, cạo râu tìm đường tẩu thoát về nước.

Bà Trưng Trắc được các tướng lĩnh và nhân dân suy tôn làm vua. Bà lên ngôi và lấy niên hiệu là Trưng Nữ Vương; đóng đô ở Mê Linh (huyện Mê Linh – tỉnh Vĩnh Phúc ngày nay).

Năm 42, nhà Hán lại kéo quân sang xâm lược nước ta. Hai Bà lại một lần nữa ra quân, phất cờ khởi nghĩa. Cuộc khởi nghĩa lần này chỉ kéo dài được 2 năm do thế và lực của ta và địch chênh lệch quá lớn. Hai Bà đã dũng cảm chiến đấu và hy sinh anh dũng để giữ tròn khí tiết của mình, bảo vệ đất nước, bảo vệ dân tộc.

Mặc dù chỉ giành độc lập trong thời gian ngắn nhưng thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng là một bản anh hùng ca bất diệt, thể hiện ý chí độc lập, tự chủ và tinh thần dân tộc cao cả. Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng còn là một minh chứng cho sức mạnh lớn lao, khả năng dồi dào của người phụ nữ Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trang sử oanh liệt này sẽ mãi mãi được lưu truyền cho muôn đời con cháu mai sau.

Tổng hợp

Read More

Sự khác nhau giữa xã hội phong kiến Phương Đông và xã hội phong kiến ở Châu Âu

+Kinh tế - xã hội:

- Giai cấp thống trị phương Đông là địa chủ, quý tộc, ở phương Tây thế lực thống trị gồm quý tộc, tăng lữ, lãnh chúa. Chúng câu kết với nhau rất chặt và bóc lột nông nô tàn bạo và khắc nghiệt hơn so với phương Đông.

- Giai cấp bị trị: Nông dân tá điền (phương Đông) so với nông nô (phương Tây) có phần dễ chịu và ít khắt khe hơn.

- Mâu thuẫn giữa hai giai cấp cơ bản trong chế độ phong kiến phương tây nặng nề và gay gắt hơn phương Đông. Điều này lí giải sự sụp đổ sớm của chế độ phong kiến phương Tây (tồn tại 1o thế kỉ) và sự tồn tại lâu dài của chế độ PK phương Đông (hơn 2500 năm).
+Chính trị và tư tưởng.

Chế độ quân chủ phương Đông xuất hiện sớm hơn ở phương Tây khoảng 1000 năm.

Sự chuyển biến từ chế độ phân quyền sang tập quyền ở phương Đông (thời Tần Thủy Hoàng) và A-sô-ka diễn ra sớm. Trong khi đó ở phương tây sự tập quyền diễn ra chậm trễ (thế kỉ XIV) và nhà vua được sự giúp đỡ của thị dân mới dẹp được sự cát cứ của các lãnh chúa.

Cơ sở lí luận chio chế độ phong kiến phương Đông và phương tây là các tôn giáo có sẵn từ trước. tuy nhiên, sự can thiệp của tầng lớp tăng lữ phương tây vào hệ thống chính trị là rõ ràng và chặt chẽ hơn. Trong khi đó, ở phương Đông tầng lớp này không mang tính công khai và rất ít nơi trở thành giai cấp thống trị.

Read More